Waarom 350 mA vereisen?

Met regelmaat krijgen we de vragen over een maximale stroom die wordt geëist door opdrachtgevers. Het gaat dan om 350 mA die maximaal door de ledmodule zou mogen. Is dit wel de juiste weg?

Temperatuur

Tijdens de introductie van led voor algemene verlichtingsdoeleinden werd, om zoveel mogelijk licht uit de led te krijgen, de stroom door de leds opgevoerd. Dit heeft inderdaad als gevolg dat er meer licht uit komt maar ook zorgt dat ervoor dat de led veel warmer wordt. Op zich kunnen we dat weer koelen. We hebben echter te maken met een weerstand in de warmte overdracht van de halfgeleider naar het huis. Die zorgt ervoor dat er een bepaald temperatuursverschil zal ontstaan tussen de halgeleider en de buitenkant van de halfgeleider.

Afhankelijk van het vermogen dat we in de led stoppen en het verlies dat dien ten gevolge in warmte moet worden afgevoerd is aan een maximum verbonden. Zolang de temperatuur in de led niet boven een bepaalde waarde uitkomt zal dat nog steeds goed gaan.

Het opvoeren van het vermogen en daarmee de temperatuur heeft ook een belangrijk nadelig effect en dat is dat de te verwachten levensduur achteruit gaat. Dat effect kan tot een flinke reductie van de levensduur leiden.

Rendement

De verdere ontwikkeling van de led heeft inmiddels geleid tot een aantal belangrijke effecten. Het redement van de led is in de loop der jaren enorm verbeterd wat tot gevolg heeft dat er minder energie verloren gaat en daarmee in licht ipv warmte wordt omgezet. Ook zijn de technieken voor de warmteafvoer van de halfgeleider enorm verbeterd wat inhoud dat de warmte weerstand van de led naar buiten is verminderd.

De stroom is bepalend? In principe zegt de stroom niet zo heel veel. Als we kijken naar een module zitten daar meerdere leds op. Soms zit in 1 led package ook al meerdere leds. De stroom die wordt opgegeven voor de module is dus niet noodzakelijkerwijs de stroom door de individuele leds.

Het is veel belangrijker om te weten wat de temperatuur van de led is. Hoe kouder de led blijft hoe langer de te verwachten levensduur zal zijn. Het js daarom beter om een levensduur te specificeren in de vorm van de L en F waarde. Belangrijk is wel dat wordt vastgesteld of die dan een relatie hebben tot de module in het armatuur. De waarde moet dus geverifieerd zijn in de toepassing.

Parameters

Hoe zijn deze parameters opgebouwd:

Het afnemen van het licht, of eigenlijk de hoeveelheid licht die na bepaalde tijd nog over is, noemen we het lumenbehoud. Dit wordt uitgedrukt in een parameter aangeduid als Lx. Dit kan bijvoorbeeld zijn L90 of L80 etc. Het getal zegt dat er na de aangegeven tijd nog 90 % (L90) van de initiële lumen-opbrengst over is. Daar hoort dan wel de tijd bij vermeld te worden.

Dit is echter maar één deel van de parameter. Het tweede deel gaat over de uitval; ook niet geheel onbelangrijk.
De tweede parameter, is de Fx waar de x bijvoorbeeld 10 is. Deze parameter geeft aan hoeveel ledmodules dit lumenbehoud niet halen. Bij 10 is dat 10%. Het kan bijvoorbeeld zijn dat de module geen licht meer geeft maar het kan ook zijn dat er nog wel licht uitkomt maar dat het een stuk lager is dan de waarde die het volgens de L-waarde zou moeten zijn.

Deze parameter kan ook gesplitst worden. In specifieke gevallen wordt een percentage voor uitval (C) aangegeven en een percentage voor daling van de lichtopbrengst (B) beneden de gespecificeerde lichtopbrengst.

Als de B is aangegeven geeft dat aan dat een percentage van de armaturen de opgegeven L waarde niet zal halen. Stel de B=50 en de L=90, dan betekent dat dat 50% van de modules een lichtopbrengst van 90% niet zullen halen.

Indien de C-waarde is gespecificeerd is dat altijd bij L0 want de lumen-opbrengst is bij uitval 0. Een C-waarde van 10 betekent dat 10% van de modules een mogelijke lichtopbrengst van 0 lumen heeft.

Een regelmatig voorkomende waarde voor openbare verlichting is bijvoorbeeld L80F10=100.000 ofwel na 100.000 uur hebben we 80% van de licht opbrengst over en zal 10% een lagere licht opbrengst hebben of uitgevallen zijn.

Het specificeren van de stroom door de module of led is derhalve geen effectieve methode om een een garantie te hebben van de levensduur. De specificatie van de L en F waarde zijn effectief mits wel duidelijk vast gesteld in combinatie met de armatuur. Bedenk wel dat deze waarde een module specificatie is.

Jacob Nuesink, voor netwerk Kennis, OVLNL

2 thoughts on “Waarom 350 mA vereisen?

  1. Genoemde LXFX waarde is volgens de IEC627222 norm dan wel een levensduur waarin de driveruitval niet meespeelt. deze aanvulling is belangrijk om te voorkomen dat in aanbestedingen de eis van 100.000 uur over de hele armatuur incl. de driver wordt geëist.

  2. Ben het met bovenstaande opmerking van Hr. Tinnemeier eens.
    De driverlevensduur zal in veel gevallen de uiteindelijke levensduur van het armatuur bepalen.
    Meestal wordt naast de LXFX waardebij het armatuur ook de driverlevensduur opgegeven in bv. 100.000hr/ 90% survivors.(10% failers).

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *